|
||||||||||||||||||||||||
 |
|
Notariat w Europie w okresie średniowiecznym Po upadku cesarstwa zachodniego tradycje rzymskiego notariatu przetrwały początkowo jedynie na terenach wchodzących w skład Cesarstwa Bizantyjskiego, w tym w bizantyjskiej części Italii ze stolicą w Rawennie. Z upływem czasu postępująca romanizacja zdobywców Italii - Longobardów spowodowała wzrost znaczenia dokumentu w ich prawie i zaowocowała pojawieniem się ok. VIII wieku naszej ery osób zwanych notarii publici, będących osobami zaufania publicznego i chronionych autorytetem państwa. Prawo longobardzkie jako pierwsze wprowadziło przymus notarialny - obowiązek poświadczania przez notariusza pism i dokumentów. Po podboju Italii przez Karola Wielkiego w VIII wieku naszej ery nastąpił dalszy rozwój notariatu. Królewskie kapitularze wprowadzały obowiązek protokołowania przez notariuszy rozpraw sądowych, sporządzania testamentów i umów sprzedaży. Notariat zorganizowany był na zasadzie terytorialnej - każdy notariusz miał wyznaczony okręg swojej właściwości miejscowej. W X wieku obowiązek sporządzania umów sprzedaży, testamentów i innych dokumentów prawnych przez notariusza był już powszechnie akceptowany i praktykowany w całej Italii. W następnych wiekach postępuje proces rozwoju organizacyjnego notariatu, zawiązywania się jego samorządu, oraz ekspansja na obszary nowych krajów (Francji, Hiszpanii, Niemiec, Anglii) i ich systemów prawnych. W okresie średniowiecza ogromną rolę odegrał notariat kościelny (papieski), poza Italią uzyskując w zasadzie pozycję dominującą. Wpływ na to miał rozwój sądownictwa duchownego. Konkurował on niejako z notariatem, utworzonym przez cesarzy niemieckich. Kandydaci na notariuszy kształcili się w szkołach katedralnych i klasztornych, oraz na uniwersytetach. Poza Italią najwyższy stopień rozwoju osiągnął notariat niemiecki, zarówno papieski jak i cesarski. Jednakże w miarę postępującego rozbicia feudalnego Niemiec, decentralizacji ulegały też kompetencje do mianowania notariuszy. Doprowadziło to do obniżenia poziomu profesjonalnego notariuszy, gdyż urząd ten można było kupić bez konieczności zdobycia niezbędnego wykształcenia i praktyki. Kryzys notariatu niemieckiego w XIV i XV wieku stworzył konieczność jego reformy. Reforma zapoczątkowana została uchwałą Reichstagu w 1512 roku, uzupełnianą następnie kolejnymi aktami. Ustalono kwalifikacje, którymi winien legitymować się kandydat na notariusza, wprowadzono obowiązek opiniowania przez powstały w 1495 roku Sąd Kameralny Rzeszy. Notariat niemiecki ukształtowany w XVI wieku utrzymał się w swym podstawowym zarysie aż do okresu wojen napoleońskich, gdy Niemcy znalazły się pod hegemonią francuską, która przyniosła rewolucyjne zmiany w każdej niemal dziedzinie życia, w tym również w prawie. [ opracowano na podstawie: Piotr Langowski, Notariat, Wyd. Prawnicze Lex , 1999 ] |
|
|||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
