|
||||||||||||||||||||||||
 |
|
Notariat w Europie w okresie średniowiecznym Genezy notariatu szukać należy w starożytnym Rzymie okresu dominatu (ok. III wieku naszej ery). Protoplaści notariuszy pojawili się wraz z ewolucją prawa rzymskiego następującą pod wpływem prawa greckiego i państw hellenistycznych. Momentem szczególnym było odejście od procesu ustnego (formułkowego) na rzecz procesu kognicyjnego`~, w którym zdecydowanie wzrosła rola dowodu z dokumentu, zwłaszcza urzędowego, a zmniejszyła się rola dowodu ze świadków. Ponadto rozbudowany aparat biurokratyczny Cesarstwa rodził potrzebę stworzenia grupy wyspecjalizowanych urzędników, zajmujących się sporządzaniem dokumentów zawierających wnioski, podania, skargi czy oświadczenia stron. I właśnie osoby te, zwane tabelliones(-), stały się pierwowzorami notariuszy. W czasach Justyniana I Wielkiego (I wiek naszej ery) stali się oni odrębną grupą zawodową; przynależność do niej wymagała uprzedniego uzyskania upoważnienia (koncesji) władz. Tabelliones sporządzali dokumenty stwierdzające dokonanie czynności prawnej, testamenty, podania, skargi i odwołania od decyzji organów administracji. Dokumenty te nie były dokumentami publicznymi w pełnym znaczeniu, lecz stanowiły formę pośrednią między dokumentem publicznym i prywatnym. Z czasem znacznie wzrosła liczba czynności prawnych, sporządzanych przez tabelliones lub innych pisarzy w formie pisemnej, wypierając formę ustną, przy czym prawo rzymskie wyróżniało formę pisemną tylko dla celów dowodowych, oraz formę dla zachowania ważności czynności prawnej (znacznie rzadziej spotykaną). Równolegle funkcjonowała grupa zawodowa zwana notarii (skrybowie, protokolanci), zajmująca się przygotowywaniem dokumentów i pism. Jednakże mimo podobieństwa nazwy, nie ma ona wiele wspólnego ze współczesnymi notariuszami. W Cesarstwie została z czasem włączona w skład korpusu urzędniczego, zwłaszcza jego części zajmującej się dyplomacją, wywiadem i bezpieczeństwem. [ opracowano na podstawie: Piotr Langowski, Notariat, Wyd. Prawnicze Lex , 1999 ] |
|
|||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
